Is te veel slapen slecht voor u?

U hebt slaap nodig voor uw gezondheid. Na een lange dag heeft je lichaam het nodig om even tot rust te komen, te herstellen en energie op te doen. Hierdoor zou u kunnen denken dat hoe meer u slaapt, hoe beter. Maar dat is niet het geval. Er bestaat namelijk zoiets als te veel slaap, namelijk hypersomnie, en dat is niet goed voor je. Te weinig slaap is dus niet goed voor je, maar te veel ook niet. Maar wat betekent dat? Hoeveel slaap is ’te veel’ en hoeveel is ’te weinig’. In dit blog leest u precies hoeveel slaap u nodig hebt, waar hypersomnie vandaan kan komen, hoe het je beïnvloedt en wat je er aan kan doen.

Veel mensen vragen zich af waar dat overmatig slapen vandaan komt en wat de oorzaken van veel slapen kunnen zijn. In dit artikel leest u alles over hoeveel slaap een mens minimaal nodig heeft, wat te veel slapen symptomen zijn, en wanneer veel slapen wijst op iets onderliggends zoals stress, depressie of een burn-out.

Wat is ’te veel’ slapen?

Hoeveel slaap u nodig hebt, verschilt per persoon. Dit is namelijk erg afhankelijk van je levensstijl, leeftijd en gezondheid. Gemiddeld hebben volwassenen 7 tot 9 uur slaap nodig per nacht. De bekende 8 uur per nacht slapen is dus ideaal. Voor jongeren en kinderen ligt de slaapbehoefte vaak hoger, terwijl ouderen ooit minder uren nodig hebben.

‘Te veel slapen’, of hypersomnie, wordt vaak gedefinieerd als meer dan zo’n 9 uur per nacht slapen, vooral als dit regelmatig voorkomt en u na het slapen nog steeds vermoeid bent. Het kan natuurlijk voorkomen dat je na een lange dag of in het weekend wat meer dan 8 uur slaap nodig hebt, maar wanneer dit regelmatig voorkomt, kan het te veel worden. Hoewel sommige mensen van nature meer slaap nodig hebben, kan het voor anderen een teken zijn dat er iets anders speelt. Mensen met hypersomnie kunnen regelmatig zo’n 10 tot 12 uur slapen. Langdurig te veel slapen wordt in verband gebracht met verschillende gezondheidsrisico’s en kan een teken zijn van onderliggende problemen. Het is dus altijd goed om in te gaten houden hoeveel slaap u nodig hebt en of u na een lange nacht slaap alsnog moe wakker wordt.

Het verschil tussen lang slapen en te lang in bed liggen is belangrijk om te onderscheiden. Iemand kan namelijk 11 uur slapen of zelfs 13 uur slapen zonder daadwerkelijk uitgerust te zijn. Te lang in bed liggen zonder echte rust kan juist het tegenovergestelde effect hebben: u wordt vermoeider in plaats van uitgerust. Hoeveel slaap een mens minimaal nodig heeft, hangt af van leeftijd en levensstijl, maar voor volwassenen ligt de ondergrens rond de 7 uur per nacht. Daaronder is er sprake van slaaptekort, daarboven (structureel meer dan 9 uur) van overmatig slapen.

Wat kan een oorzaak zijn van te veel slapen?

Als u zich afvraagt waarom u altijd zo veel slaapt, is het goed om eens naar de mogelijke oorzaken te kijken. Te veel slapen kan verschillende oorzaken hebben:

Fysieke gezondheid

Bepaalde lichamelijke aandoeningen kunnen je slaapbehoefte verhogen. Denk hierbij aan een slaapstoornis zoals slaapapneu, waarbij uw ademhaling tijdens het slapen korte pauzes neemt. Hierdoor wordt uw diepe slaap onderbroken, waardoor u ’s ochtends moe wakker wordt. Ook chronische ziekten zoals fibromyalgie, diabetes of hartproblemen kunnen leiden tot meer vermoeidheid, wat zich kan vertalen in een verhoogde slaapbehoefte.

Daarnaast geldt: wanneer u ziek bent, slaapt uw lichaam vaak meer. Veel slapen als u ziek bent, is een natuurlijke reactie omdat uw immuunsysteem extra energie nodig heeft. Ook bij ouderen ziet u vaker dat zij overdag dutjes doen of veel slapen overdag. Bij ouderen is een verstoord slaap-waakritme een veelvoorkomende oorzaak van veel slapen, soms in combinatie met medicatie of chronische klachten. Wie zich afvraagt waarom oudere mensen zoveel slapen, ziet vaak een combinatie van deze factoren.

Psychische gezondheid

Een andere veelvoorkomende oorzaak van overmatig slapen is depressie. Veel mensen met depressie merken dat ze lang in bed willen blijven liggen en dat ze vaak meer dan 9 uur per nacht slapen. Daarnaast kunnen angsten en stress u ook uitputten. Hierdoor verlangt uw lichaam naar nog meer rust. Dit kan een vicieuze cirkel worden waarin u te veel slaapt, u nog vermoeider voelt, en daardoor nog meer wilt slapen, wat erg ongezond is.

Naast depressie zijn ook stress en burn-out bekende oorzaken van heel veel slapen. Te veel slapen door stress is een teken dat uw lichaam en geest aan het herstellen zijn van langdurige overbelasting. Wie veel slaapt bij een burn-out merkt vaak dat zelfs na een lange nacht het gevoel van uitputting blijft. Een aanhoudend gevoel van “ik wil alleen maar slapen” of de neiging om de hele dag in bed te liggen kan dan een signaal zijn om hulp te zoeken. De combinatie van veel slapen en depressie versterkt zichzelf vaak: hoe meer u slaapt, hoe minder actief u bent, en hoe somberder u zich voelt.

Levensstijl

Onze moderne levensstijl kan ook bijdragen aan te veel slapen. Denk bijvoorbeeld aan wisselende werkuren, zoals nachtdiensten, waardoor uw slaapritme verstoord raakt. Ook ongezonde gewoontes, zoals het drinken van veel alcohol of het gebruik van bepaalde medicatie kan ervoor zorgen dat je langer slaapt. Ook wanneer u overdag niet genoeg beweegt of te weinig daglicht ziet, kan je langer slapen.

De gevolgen van te veel slapen

Het kan verleidelijk zijn om die paar extra uurtjes slaap mee te pakken, maar te veel slapen kan verschillende nadelige gevolgen hebben voor zowel je lichaam als geest. Zorg er dus voor dat u er geen gewoonte van maakt om veel langer dan de aanbevolen 8 uur te slapen.

Gevolg voor uw fysieke gezondheid

Langdurig te lang slapen blijkt verschillende medische gevolgen te hebben. Te lang slapen kan namelijk het risico op hart- en vaatziekten verhogen, waardoor je meer kans hebt op een hoge bloeddruk en een beroerte. Daarnaast kan te veel slaap samenhangen met gewichtstoename en obesitas, mogelijk doordat je minder actief bent. Te veel slaap kan ook je bloedsuikerspiegel beïnvloeden, waardoor het risico op diabetes toeneemt. Onderzoekers hebben bevonden dat structureel meer dan 9 uur te slapen de kans op een hartaanval of hartstilstand significant verhoogt.

Gevolg voor uw mentale gezondheid

Te veel uur slaap kan ook je mentale gezondheid beïnvloeden. Mensen die regelmatig te veel slapen worden vaak moe wakker en ervaren vermoeidheid en lusteloosheid, zelfs na een lange nachtrust. Dit kan leiden tot concentratieproblemen, geheugenproblemen, en zelfs een verhoogde kans op depressie. Vooral het gevoel dat je dagen voorbijgaan zonder dat je actief bezig bent, kan gevoelens van somberheid of isolatie versterken.

Impact op je dagelijkse leven

Hypersomnie zorgt er dus voor dat je vaak moe bent. Dat je moe bent en slecht slaapt kan ook invloed hebben op uw dagelijkse leven. Zo kan je sociale leven of kunnen uw werkprestaties eronder lijden, doordat u minder goed uitgerust bent en minder energie hebt.

Moe ondanks voldoende slaap: hoe kan dat?

Moe ondanks voldoende slaap is een veelvoorkomende klacht. Veel mensen herkennen het gevoel: “ik slaap genoeg maar blijf moe”. Misschien slaapt u 8 uur en bent u nog moe, of u ervaart 9 uur slaap en nog moe wakker worden. Zelfs na 10 of 12 uur slaap kunt u zich uitgeput voelen. De oorzaak ligt zelden in de duur van uw slaap, maar bijna altijd in de kwaliteit ervan.

Moe van te lang slapen ontstaat doordat uw natuurlijke slaapcycli worden onderbroken of te vaak doorlopen. Uw lichaam wordt dan wakker midden in een diepe slaapfase, waardoor u zich versuft voelt. Moe door te lang slapen en moe van teveel slapen zijn dus geen tekenen van slaaptekort, maar van een verstoord slaapritme. Ook een ongeschikt matras, een verkeerd hoofdkussen of een doorgezakt bed kunnen ervoor zorgen dat u lang slaapt maar niet diep genoeg rust.

Goed slapen draait om kwaliteit, niet om kwantiteit. Een goed afgestemd slaapsysteem (matras, bodem en hoofdkussen samen) zorgt ervoor dat uw lichaam in minder tijd dieper herstelt. Bij Sonnemans Slaapspecialist krijgt u persoonlijk slaapadvies over welk slaapsysteem bij uw lichaam en slaaphouding past, zodat u uitgerust wakker wordt in plaats van vermoeid na een lange nacht.

Wat doet uw lichaam als u slaapt?

Wie zich afvraagt wat slaap met het lichaam doet, krijgt vaak verrassende antwoorden. Tijdens uw slaap herstelt uw lichaam zich op alle niveaus. Spieren repareren zich na fysieke inspanning, het immuunsysteem doet onderhoudswerk, uw hersenen verwerken informatie en geheugenindrukken van de dag, en hormonen worden gereguleerd. Een goede nacht van 7 tot 9 uur slaap is genoeg om al deze processen te laten voltooien. Slaapt u te kort of juist te lang, dan worden deze cycli verstoord. Dat verklaart waarom zowel te weinig als te veel slapen ongezond is.

Wat kunt u doen om te voorkomen dat u te veel slaapt?

Wanneer u merkt dat u bijna elke dag te veel slaap krijgt zijn er verschillende dingen die u kunt doen om te proberen een gezonder slaappatroon aan te houden.

Stel een vast slaapritme in

Een vast slaapritme is cruciaal om uw biologische klok te reguleren. Probeer elke dag op dezelfde tijd naar bed te gaan en op te staan, zelfs in het weekend. Door regelmaat te creëren, krijgt uw lichaam vanzelf een ritme, waardoor je minder geneigd bent om te lang te slapen.

Vermijd ook om te lang in bed te liggen, zelfs als u nog niet slaapt. De hele dag in bed liggen of overmatig veel slapen overdag kan uw nachtelijke slaapdrang verminderen. Probeer overdag actief te zijn en gebruik uw bed alleen om in te slapen. Is laat slapen slecht voor u? Niet per se, zolang u maar elke dag rond hetzelfde tijdstip naar bed gaat en opstaat. Een onregelmatig slaapritme verstoort uw biologische klok meer dan een vaste, latere bedtijd.

Gezonde gewoonten overdag

Slechte gewoonten, zoals weinig bewegen en slechte voeding spelen een belangrijke rol in de kwaliteit van je slaap. Wanneer u gaat letten op hoeveel cafeïne en alcohol je in de avond drinkt, u gezond gaat eten en overdag lekker gaat sporten, zult u merken dat u beter slaapt.

Zoek hulp bij slaapproblemen

Merk je dat je te veel slaapt en alsnog niet uitgerust bent en weet u niet waar het door komt? Dan kan het zijn dat er andere slaapproblemen een rol spelen. In dit geval is het belangrijk om hulp te zoeken bij slaapexperts of een huisarts, zodat u verdere negatieve gevolgen voorkomt.

Een belangrijke en vaak onderschatte factor is uw slaapomgeving zelf. Een doorgezakt matras, een verkeerd hoofdkussen of een ongelijkmatige bodem kunnen ervoor zorgen dat u langer slaapt maar minder herstelt. Bij Sonnemans Slaapspecialist combineren onze adviseurs bijna 100 jaar slaapervaring met een uitgebreid aanbod aan A-merken zoals Pullman, TEMPUR en Jensen. U kunt vrijblijvend langskomen om proef te liggen op verschillende matrassen of boxsprings, of gebruikmaken van onze hoofdkussen testservice om thuis te ervaren welk kussen het beste bij u past.

Niet te veel en niet te weinig slapen

Te weinig slaap leidt tot een slaaptekort en is dus niet goed, maar het tegenovergestelde is ook niet goed voor je gezondheid. Te veel slaap of hypersomnie is de oorzaak van veel lichamelijke en geestelijke problemen. Het kan je leven negatief beïnvloeden, zonder dat u het direct doorhebt. U moet ongeveer 7 tot 9 uur slapen per nacht. Veel meer dan dat is onnodig en ongezond, blijkt uit onderzoek. Het is dus beter om de aanbevolen 8 uur slaap aan te houden. Door bewust om te gaan met je slaap en zo nodig hulp te zoeken, kunt u ervoor zorgen dat u uitgerust wakker wordt en energie hebt om volop van het leven te genieten.

Veelgestelde vragen over te veel slapen

Hoeveel slaap heeft een mens minimaal nodig?

Volwassenen hebben minimaal 7 uur slaap per nacht nodig om gezond te functioneren. Het gemiddelde ligt tussen de 7 en 9 uur slaap. Jongeren en kinderen hebben meer slaap nodig, ouderen vaak iets minder. Slaapt u structureel minder of juist langer dan dat? Dan is het verstandig om uw slaapgewoonten en eventuele onderliggende oorzaken te laten onderzoeken.

Kan je te veel slapen?

Ja, regelmatig meer dan 9 uur slapen wordt te veel genoemd en heet hypersomnie. Te veel slapen kan symptomen geven zoals hoofdpijn, vermoeidheid en concentratieproblemen. Het wordt in verband gebracht met hart- en vaatziekten, depressie en gewichtstoename. Slaapt u vaak 10 tot 13 uur en wordt u alsnog moe wakker? Vraag dan deskundig advies van uw huisarts of een slaapexpert.

Waarom ben ik moe ondanks voldoende slaap?

Moe ondanks voldoende slaap wijst meestal op de kwaliteit van uw slaap, niet op slaaptekort. Een ongeschikt matras, een verkeerd hoofdkussen, slaapapneu of stress kunnen uw slaapcycli verstoren. U slaapt dan wel lang, maar herstelt onvoldoende. Persoonlijk advies en een goed afgestemd slaapsysteem kunnen het verschil maken tussen lang slapen en uitgerust wakker worden.

Wat zijn oorzaken van heel veel slapen?

Heel veel slapen kan komen door fysieke oorzaken (slaapapneu, chronische ziektes, diabetes), psychische oorzaken (depressie, stress, burn-out) of levensstijl (onregelmatig ritme, medicatie, weinig daglicht). Ook bij ouderen en wanneer u ziek bent, slaapt het lichaam vaak meer. Houdt overmatig slapen langer dan twee weken aan? Raadpleeg dan een huisarts.

Is laat slapen slecht voor je?

Laat naar bed gaan op zich is niet ongezond, mits u consequent hetzelfde ritme aanhoudt. Wel is bekend dat structureel laat opblijven vaker leidt tot een verstoord slaap-waakritme en minder daglicht overdag. Belangrijker dan het tijdstip is regelmaat: ga elke dag rond hetzelfde tijdstip naar bed en sta op dezelfde tijd op. Zo voorkomt u dat u te lang gaat slapen.

Is het erg om een nacht niet te slapen?

Eén nacht niet of slecht slapen heeft beperkte gevolgen voor uw gezondheid. U voelt zich de volgende dag waarschijnlijk vermoeid en minder geconcentreerd, maar uw lichaam herstelt zich vanzelf bij de volgende nachtrust. Wordt slaaptekort of juist overmatig slapen een terugkerend patroon? Dan is dat het moment om in te grijpen en hulp te zoeken.

Wat helpt tegen te lang in bed liggen?

Vermijd de neiging om de hele dag in bed te liggen, ook tijdens vrije dagen. Sta op een vast tijdstip op, ga overdag naar buiten voor daglicht en beweging, en gebruik uw bed alleen om in te slapen. Een comfortabel matras en een passende boxspring zorgen ervoor dat u in minder tijd dieper rust, waardoor u ’s ochtends minder geneigd bent om langer te blijven liggen.

Wat doet uw lichaam als u slaapt?

Tijdens uw slaap herstelt uw lichaam zich op alle niveaus. Spieren herstellen van fysieke inspanning, het immuunsysteem doet onderhoudswerk, uw hersenen verwerken informatie en geheugen, en hormonen worden gereguleerd. Onvoldoende of juist overmatig slapen verstoort deze processen, met vermoeidheid en gezondheidsklachten tot gevolg. Een goede nachtrust van 7 tot 9 uur is doorgaans genoeg om al deze processen te voltooien.